Grupa Teatralna PSYCHE Tristan i Izolda Ambulatorium


parafraza "Bachantek" Eurypidesa.

    Osią tragedii Eurypidesa jest konflikt pomiędzy rozumem a instynktem,. racjonalizmem a mistycyzmem, naturą a kulturą... Bóg Dionizos wkroczył do Teb rewindykując swoje prawa. Świat zdaje się  oszalał - Król Penteus na próżno stara się powstrzymać szał orgiastycznego mistycyzmu ogarniający jego królestwo. Pragnie stłumić to, czego się lęka i czego nienawidzi - zwierzę w człowieku, dzikie i irracjonalne, wyzwolone przez boga, któremu się przeciwstawia. Argumentem i siłą.
Ponosi klęskę - oszukany przez boga, omamiony, ośmieszony i upokorzony, kończy rozszarpany na strzępy przez własną matkę, ciotki i inne kobiety. Dramat kończy się jadowitą, szyderczą teofanią - triumfem boga będącego jedynie oszustwem i nagą przemocą.  Wobec takiego boga ludzie będą zawsze przegrani - wyznawcy, jak i oportuniści czy niedowiarkowie.
    Jest to zwieńczenie a zarazem unicestwienie tragedii przez wypowiedzenie tego, co niewypowiadalne: bogowie są źli, okrutni, są tylko bólem i zniszczeniem.
 

    W tym konflikcie doszukaliśmy się analogii jednego z kluczowych doświadczeń naszych pacjentów - antynomii ducha i ciała,  stanowiącej jądro naszej parafrazy.
    W związku z trudnością i delikatnością tematu, poświęciliśmy mu pełne dwa lata pracy. Przedstawienie i proces prowadzący do niego stanowiły próbę zgłębienia tego problemu i uświadomienia sobie przyczyn i konsekwencji odrzucenia własnej cielesności.
Nasz bohater - czując się zagrożony bliskością dziewczyny, wyzwalającą jego ukryte lęki, miał wizję, w której jawiła mu się ona jako Dionizos. Widział swój bezgrzeszny raj splugawiony przez hordę
rozwiązłych, rozpustnych kobiet; daremnie szukał schronienia w świątyni; był kuszony i "gwałcony"; stawiał czoła Dionizosowi - spętał go i pogrzebał żywcem, lecz ten zmartwychwstawał, omamiał Penteusa, który przeżywał teraz soją własną pasję zakończoną rozszarpaniem na ołtarz ofiarnym, przez bachantki - ucieleśnienie jego władnych lęków i pragnień.
   Dla bezpieczeństwa, cała historia została wzięta w cudzysłów przez dodanie rzeczywistej ramy. Dzięki temu protagonista, powróciwszy do rzeczywistości, mógł przezwyciężyć strach i zbliżyć się do dziewczyny, której tak się przedtem lękał.
    Świadomi istotnej roli czynnika religijnego w "lęku przed ciałem" naszych aktorów / pacjentów, nałożyliśmy symbolikę chrześcijańską na mit grecki.

FILM

Po premierze (czerwiec'94) , we wrześniu tegoż roku, powstała wersja wideo, zrealizowana w zaledwie 9 dni, podczas obozu terapeutycznego, z całkowicie nową grupą pacjentów. Nikt z nich nie miał uprzednio żadnej styczności z tym tematem.


 
"Penteus"  [fragmenty]
1. "Leczenie" penteusowego szaleństwa.
2. Kuszenie Pentheusa.
3. Pogrzebanie Dionizosa.
4. Trzesienie ziemi i zmartwychwstanie Dionizosa.
5. Triumf Dionizosa.
6. Ofiara.

 
Grupa Teatralna PSYCHE Tristan i Izolda Ambulatorium