Co to jest "Amerta Movement"

 
 
 
Grupa Tańca
Choreoterapia
 
"Amerta Movement" jest to oryginalna nazwa specyficznego rodzaju pracy z ciałem opierający się na ruchu naturalnym i medytacji. Ten rodzaj ruchu stworzył filozof z Indonezji Suprapto Suyodarmo, znany pod imieniem Prapto. Wykorzystuje proste elementy ruchu takie jak: siedzenie, pływanie, chodzenie, leżenie. Używa dwóch form medytacji. Pierwsza z nich to tzw. Sumarah, oparta na relaksacji ciała, umysłu i uczuć, poddawaniu się ruchowi i intuicji ciała. Druga z nich to Vipassna podczas której człowiek skupia się na myślach, uczuciach i wrażeniach płynących z wewnątrz ciała. Jest to rodzaj głębszej medytacji, bardziej świadomej.

Opis technik

W filozofii ruchu wychodzi się od prostego rozróżnienia poziomów poruszania się. Są trzy poziomy: pozycja stojąca, czworonożna i leżąca.

W pierwszym poziomie badamy naszą osobistą przestrzeń poprzez chodzenie, bieg, skoki. Pozostając w pionie używamy każdej części ciała: rąk, barków, nóg, bioder, głowy, itp. Istotą ćwiczenia jest uświadomienie sobie własnego ruchu, kierunku poruszania się, ewentualnie celu ku któremu zmierzamy (np. tzw. technika "chodzenie - chodzenie").

W drugim poziomie w tzw. pozycji " czworonożnej", pochyłej lub kucznej eksperymentujemy z własnym ciałem i jego możliwością ruchu. Ponieważ jest to pozycja nietypowa, najrzadziej używana , chodzi tu z jednej strony o poznanie własnych ograniczeń, z drugiej zaś o przełamywanie ich poprzez eksperyment i zabawę.

W trzecim poziomie poruszamy się poprzez turlanie, leżenie. Wypróbowujemy w każdej pozycji kontakt z podłożem, wykonując ruch nie tracimy równocześnie kontaktu każdej części ciała z podłożem. Ponadto istnieje sugestia dotycząca większego skoncentrowania się na odczuciach płynących z wewnątrz ciała. Związane to jest z rozumieniem tego poziomu poruszania się jako najbardziej regresywnego.

Każdy ruch, jak wiadomo, ma swoją dynamikę. Od punktu statycznego, bezruchu do bardzo energetycznego np. wysokich podskoków. Dynamika ta może dotyczyć tylko ruchu indywidualnego danej osoby lub pojawiać się w relacji.

Przykłady:

  I Ć w i c z e n i a  i n d y w i d u a l n e

Technika pracy z jedną osobą ("wygodna pozycja")

Osoba ćwicząca wykonuje proste ruchy np. ugięcie kolan, szukanie wygodnej pozycji, koncentrując się na wrażeniach płynących z wewnątrz ciała i poznając granice możliwości poruszania się w tych wyżej wymienionych trzech poziomach. W dalszej części osoba ćwicząca próbuje poszerzać swoje możliwości ruchu. Ćwiczenie to wykorzystuje także elementy zabawy, często zabawy "dziecięcej". Ćwiczący stara się odnaleźć w sobie "naturalne dziecko"; zazwyczaj trzeba dużo czasu aby mógł on sobie na taką zabawę pozwolić. Osoba ćwicząca ma do dyspozycji całą przestrzeń.

Odmianą tej techniki jest ćwiczenie indywidualne polegające na tym, iż osoba ćwicząca ma do dyspozycji małą przestrzeń, która jest ograniczona. Zatem cały ruch odbywa się na wyznaczonym obszarze. Celem jest nauka wyznaczania granic ja-inni, umiejętność poruszania się we własnej przestrzeni.

Technika "bierny -aktywny"

Technikę "bierny - aktywny "ćwiczy się w parach. Osoba aktywna ma za zadanie, "rzeźbić" ruch partnera. Osoba pasywna poddaje się biernie osobie aktywnej i obserwuje swoje uczucia, jakie się w niej pojawiają podczas tego ćwiczenia. Ważnym jest zachowanie granic pomiędzy osobami. Ćwiczenie to może też uczyć twórczego myślenia, wrażliwości na drugą osobę, szacunku do niej. Kiedy technika ta jest zaawansowana, ćwiczący ją znają, to w pewnym momencie nieco się zaciera to rozróżnienie na osobę aktywną i bierną.

Ponadto aktywność-pasywność może przenosić się na poszczególne części ciała, np. ręka jest aktywna, wyznacza kierunek, a reszta ciała poprzez to, że "idzie" za ręką, jest w tym rozumieniu pasywna. Potem jakaś inna część ciała staje się aktywna, np. głowa, a ręka wraz z resztą ciała staje się częścią pasywną. Daje to możliwość odczuwania i obserwowania części swojego ciała w aktywności i pasywności, a potem umożliwia integrację tego co jest aktywne i pasywne w naszym ciele.
 
 

II Ć w i c z e n i a  s k o n c e n t r o w a n e  n a  g r u p i e

Technika "chodzenie - chodzenie"

Nazwa tej techniki związana jest z możliwościami sposobu poruszania się. Odbywa się on w określonej przestrzeni, wyznaczającej granice możliwości ruchu. "Chodzenie" odnosi się do codziennej czynności, związanej z jakimś celem np. pójście do pracy. Poznajemy własne tempo ruchu, może być ono wolne lub szybkie, mniej lub bardziej dynamiczne. "Chodzenie - chodzenie" jest związane ze świadomością ruchu, z poznawaniem własnej prędkości i czasu w indywidualnym sposobie poruszania się np. : "idę w swoim własnym rytmie w jakimś kierunku, z możliwością jego zmiany." "Zatrzymanie" to moment, kiedy ruch się kończy (" bycie tu i teraz"), zatrzymanie w takim miejscu i pozycji, gdzie jest mi wygodnie. "Na rozstaju dróg" jest związane z procesem podejmowania decyzji. W ruchu wyraża się to w takim ćwiczeniu, gdy mamy wiele możliwości wyboru kierunku, w którym chcemy pójść . Jest to moment uświadomienia sobie tych możliwości , podjęcia decyzji tj. dokonania wyboru dalszej drogi.

Technika " uwrażliwienie"

Osoba z grupy pokazuje kilka prostych gestów. Pozostałe osoby ją naśladują, próbując uruchomić swoją fantazję i skojarzenia, koncentrując się na wrażeniach płynących z wewnątrz własnego ciała. Ma to na celu uwrażliwienie na odczucia drugiego człowieka poprzez ćwiczenie umiejętności empatycznego kontaktu.

Technika "Jajo"

Nazwa tej techniki związana jest kształtem ruchu; wykonuje się ruchy owalne, koliste. Zaczynając ruch, wychodzi się z nim od własnego ciała, zataczając ruchy koliste na zewnątrz niego po to, aby potem poprzez ruch do siebie wrócić. Opisując to innym językiem jest to przepływ energii od siebie na zewnątrz oraz od świata zewnętrznego do siebie; wzajemna wymiana. Technika ta odwołuje się też do tego co kobiece, poprzez ten charakterystyczny, owalno-kolisty ruch. Ćwiczenie przez to, iż dzieje się w grupie włącza innych we wzajemną wymianę; ja czerpię od innych a inni czerpią ode mnie. Są to z jednej strony bardzo proste ćwiczenia, oparte o podstawowe funkcje życia i funkcjonowania z innymi, a z drugiej strony bardzo trudne, gdyż odwołują się właśnie do tej naturalnej, pierwotnej prostoty. Ponadto ćwiczenia ta mają swoje symboliczne znaczenie, które nie tylko jest odbierane w trakcie ćwiczeń przez ćwiczących, ale też potem omawiane.

Wnioski - doświadczenia własne

Ruch odkrywa to, o czym sam człowiek wie niewiele. Terapeuta dostrzega, gdzie energia ciała przepływa dobrze i w sposób naturalny, gdzie zaś tkwią problemy, których objawem są gwałtowne i nieskoordynowane ruchy czy niezborność postawy i oddychania. Określone techniki ruchu naturalnego zmierzają do wyzwolenia zablokowanej energii i zwiększenia możliwości poznania ekspresji własnych ruchów. Jeśli pacjent ma zwyczaj np. unikać szerokich gestów, związanych z sięganiem po coś, albo sprawiają mu one trudności, terapeuta może świadomie włączyć je do zestawu ćwiczeń. Kiedy gesty te staną się dla pacjenta znajome i mniej przerażające, zaczyna on poznawać towarzyszące im uczucia. Zadaniem terapeuty jest pomaganie pacjentowi, by osobiście przeżywał wykonywane ruchy, a także inne, które nie są narzucone, lecz inspirowane bezpośrednio przez ćwiczącego, a zatem stają się one jego własną formą "tańca".

Rozszerzając zakres ekspresji naszego ciała , możemy w znacznej mierze dotrzeć do tego, co w nas ukryte, i nauczyć się skuteczniej z tego korzystać.

To co osoby chore na schizofrenię reflektują jako nowe dla nich doświadczenie, podczas zajęć z tańcem indonezyjskim, to poczucie możliwości decydowania o sobie. Z moich doświadczeń z pracy z pacjentami wynika, że owa możliwość odczuwana jako rodzaj wolności, niezależności, stanowi czasami punkt zwrotny w procesie terapeutycznym. Doświadczenie poprzez wybór możliwości sposobu poruszania się, następnie poprzez jego reflektowanie przyspiesza ów proces.

Pamiętam, iż podczas zajęć jedna z pacjentek ze zdziwieniem odkryła, że może, a nie musi nic robić i jest to akceptowane. Zaakceptowała siebie uzyskując przy tym wsparcie grupy. Innym "odkryciem" osób chorych na schizofrenię jest możliwość wyboru techniki pracy z ciałem np. tzw. praca z tematem . Temat ten głównie dotyczy problematyki relacji ja-inni, w tym relacji kobieta- mężczyzna. Przykładem takiego tematu jest np. dokonanie wyboru, spotkanie, rozstanie. W sposobie wyrażania siebie poprzez ruch możemy zidentyfikować i zreflektować problem emocjonalny, który ujawnił się podczas wyboru tematu.

Ten rodzaj pracy z ciałem jest skuteczny dla osób z tzw. objawami negatywnymi. Dotarcie, "przebicie się" do własnych uczuć jest sukcesem dla osób chorych na schizofrenię.

Podsumowanie

Wydaje się, iż dla chorych, którzy cierpią jeszcze z powodu objawów wytwórczych, Amerta Movement może być za trudna. Osoba z ostrymi objawami jest skupiona na własnych, zdezintegrowanych odczuciach, myślach, urojeniach. Propozycja, aby koncentrowała się na swoim ruchu ciała, wrażeniach z ciała płynących może być zbyt obciążająca, potęgująca lęk, chaos wewnętrzny.

Dla osób, u których dominuje syndrom negatywny, ten rodzaj pracy z ciałem może przynieść konkretne efekty terapeutyczne. Z trzyletnich doświadczeń pracy tą techniką właśnie z takimi pacjentami, można wysnuć kilka wniosków. Ćwiczący mogą uzyskiwać następujące korzyści:

  • Możliwość poznawania i uświadamiania sobie granic w obrębie własnego "ja" jak i w relacjach z innymi
  • Zwiększenie umiejętności koncentracji i uwagi
  • Uzyskanie poszerzenia świadomości własnego ciała, uczuć i ewentualnych problemów
  • Umiejętność reflektowania siebie
  • Poszerzenie ekspresji własnej
  • Osiągnięcie stanu relaksacji
  • Wydaje się, iż powrót do naturalnego ruchu, jego prostych, dziecięcych form może być jedną z możliwych, kolejnych technik pomocnych przy leczeniu schizofrenii.
    Grupa Tańca
    Choreoterapia